Televizyonda kaynak kanal ve alıcı

Kaynakta yapımcı bulunur. Bir diğer kaynak ise televizyon kuruluşudur. Diğer iletişim türlerinden ayıran en önemli özelliklerin başında kaynağın kurumsal bir yapıda olması gelmektedir. Özel radyo ve televizyon kuruluşlarının kar amacı gütmesi izleyicilerin farklılaşmasına sadece müzik, sadece spor programları yapan ve karma programlar da yapabilen “Tematik Kanal” ların doğmasına neden olmuştur.

Tematik Kanal: Tematik kanal haber, belgesel, spor, müzik ve benzeri türlerde olmak üzere yalnızca belli bir konuda yayın yapan televizyon kanalıdır. Bunlara tematik kanal deriz.

Mesaj: mesajı oluşturan yapımcının görevi, izleyicilere belirlenen amaçlar doğrultusunda bilgi aktarmaktır. Radyo ve televizyonun mesajını oluşturan programlar; yayın içeriği, saati, konusu, işlevleri, izleyici kitlesinin durumu ve özellikleri, yapı içerik biçimleri bakımından türlere ayrılmaktadır.

Program türleri

Radyo ve televizyon programı; belli izleyici grubu olan, belirlenmiş amaçlara göre hazırlanan, belli yayın kuşaklarında belli saatlerde yayınlanan radyo ve televizyon tekniklerine ve diline uygun olarak yasal, dürüst ve etik ilkelerle üretilen programlardır. Televizyonda tür kavramı Nejat Özön “programların belirli bir konuyu işlerken kullandığı gerece, çeşitli öğelerin kullanış biçimine, belli bir konuyu kullanış açısına göre ortak yönleri bulunarak yapılan kümelendirmeler sonunda ortaya çıkan bölümler” şeklinde tanımlamaktadır. RTÜK radyo ve televizyon program türlerine ilişkin sınıflandırmayı şöyle yapar;

• Haber programları
• Spor programları
• Kültür programları
• Dini ve moral programları
• Eğitim programları
• Bilgilendiren/Eğlendiren programlar
• Gerçek insan yaşamında yola çıkılarak hazırlanan programlar ve Belgeseller
• Dramatik programlar
• Müzik programları
• Eğlence programları
• Program tanıtımları
• Reklamlar
• Diğer tür programlardır.

Haber ve haber programları: Haber, kamuoyunun bilgilendirme ihtiyacını karşılamak amacıyla ve nesnel bir bakış açısıyla izleyici ve dinleyicilere iletilen güncel, toplumsal, siyasal, kültürel, ekonomik olay, konu ve gelişmeler olarak tanımlanmaktadır. Haber program türleri; hava ve yol durumu, ekonomi bülteni, haber programları, yorum programları, güncel programlardan oluşmaktadır.

Spor programları: Her türlü sportif faaliyetin naklen yayınından oluşan program türüdür. Spor programları kategorisinde; spor karşılaşmaları ve spor ile ilgili diğer konular yer almaktadır.

Okumanızı öneriyoruz »   Güneş enerjisi amorti eder mi?

Kültür programları: nesilden nesle aktarılan inanç, bilgi ve uygulamaların korunması, geliştirilmesi, yayılması ve zenginleştirilmesi amacıyla milli kültür politikasının ilkeleri doğrultusunda hazırlanan programlardır. Kültür programları kategorisinde; belgeseller, bilgi-kültür yarışmaları, sanat programları, sohbet programları ve gösteri sanatı ile ilgili programlar yer almaktadır.

Dini ve moral programlar: Dini içerikli programlardır. Dini tören yayınları, dini ve moral sohbet programları, dini eğitim programları gibi alt türlerle izleyicilere ulaşmaktadır. Avrupa Yayın Birliği dini programları tek ve ayrı bir program türü olarak kabul etmiş ve bu programları “izleyici ve dinleyiciyi manen yükseltmeyi amaçlayan, ilahi programlar” olarak tanımlamıştır.

Eğitim programları

İzleyiciyi herhangi bir konuda doğrudan eğitmek amaçlanmaktadır. Temel hedef, toplumun eğitilmesi, bilgi ve kültür düzeyinin arttırılmasıdır. Türleri şöyledir: Çocuk Programları, Örgün Eğitim Programları, Yaygın Eğitim Programları, Eğitim Spotları, Bilgi-Beceri Programları, Sağlık Programları ve Gençlik Programlarıdır.

Bilgilendiren/eğlendiren programlar: Öncelikle bilgilendirmeyi amaçlamakla birlikte içeriğinde eğlenceye de yer verilen yapımlardır. Bu program türü; Kuşak Programlar, Yaşam Tarzı ve Eğilimleri ile İlgili Programlar ve Yarı Belgesel Programlardan oluşmaktadır.

Gerçek insan yaşamından yola çıkılarak oluşturulan programlar ve belgeseller: Bir anlatıcı aracılığıyla ekrana gelen ve gerçek yaşam hikâyelerinden yola çıkılarak oluşturulan program türüdür. Bu program türünde Reality Show Programları, Direnç Yarışmaları yer almaktadır.

Dramatik programlar: özel olarak hazırlanmış ve oyunlaştırılmış hikâyelerden oluşturulan program türüne drama programları denilmektedir. Çekim mekânlarının çeşitli olması, bu mekânlara çeşitli donanımın kurulması, dekor kullanılması gerekli olduğu için dramatik yapımlar diğer türlere oranla daha çok denetim gerektiren ve önceden planlanması gereken ve televizyonun en pahalı gerçekleştirilen yapımlarıdır. Bu program türü içerisinde; Dramatik diziler, çizgi filmler, dramatik belgeseller ve sinema, televizyon filmleri yer almaktadır.

Müzik programları: Müzik dinletmekle birlikte, mutlaka o müzik türünü tanıtmayı amaçlamalıdırlar. Görsel unsurlarının çekiciliği, müziğin kalitesi ve niteliğinden daha ön planda olmamalıdır. Müzik program kategorileri; müzik programları ve video-klip yayını ağırlıklı programlardan oluşmaktadır.

Eğlence programları:

Asıl amacı eğlendirme olan; müzik, yarışma, skeç, parodi, pandomim, müzikli tiyatro, halk dansları ve folklorumuz içinde yer alan eğlence unsurları ve modern danslar, mizah, çizgi film, sirk gösterileri, illüzyon gibi türlerin bir veya birkaçından oluşan program türüdür. Bu tür kapsamında; magazin programları, yarışmalar, gösteriler ve talk showlar yer almaktadır.

Okumanızı öneriyoruz »   Baymak 7000 ani ısıtıcı

Program tanıtımları: kendi programlarının konusunu ve özelliklerini tanıtmak, yayın günü ve saatini duyurmak ve hatırlatmak üzere yapılan yayın türüdür.

Reklamlar: Televizyonda yayınlanan reklam türleri: Kuşak reklamlar, özel tanıtıcı reklam programları ve spot reklamlar, doğrudan satış reklamlar, çerçeve, logo, altyazı, bant reklamlar, sanal reklam ve program desteklemesinden oluşmaktadır.

• Reklam Kuşakları: programlar arasında yayınlanan reklamlardan oluşmaktadır.
• Özel Tanıtıcı Reklam Programları ve Spot Reklamlar: İki bağımsız program arasında yayınlanan, bir ürün, hizmet veya kuruluşun tanıtıldığı tek bir reklamdır.
• Doğrudan Satış Reklamları: ürün ve hizmetlerin alımını, satımını ve kiralanmasını, reklama cevap veren kişinin adresinde gerçekleştireceği veya sağlayacağı mesajını veren reklamlardır.
• Çerçeve, Logo, Altyazı Bant Reklamlar: Program yayın esnasında ekrandaki görüntü üzerine, programın bütünlüğünü bozmamak suretiyle yapılan reklamlar.
• Sanal Reklam: Yayın sinyalini değiştiren elektronik görüntü sistemlerinin kullanılması yoluyla televizyondaki görüntüye, gerçek mekânla bağlantılı olmayan reklam yerleştirilmesidir.
• Program Desteklemesi: bir programın finansmanına destek olmalarıdır.

Diğer tür programlar:

Önemli olayların naklen yayınları, yayını bir defaya mahsus münferit programlar gibi yapımlar yer almaktadır.

kanal ve mesajKANAL
Televizyon yayınları bu sinyalleri; anten, kablo, uydu, internet mobil televizyon, cep telefonu ve sayısal teknolojiler aracılığı ile izleyenlere ulaştırmaktadır. Sayısal Yayın: Analog televizyon yayıncılığının teknolojik olarak yenilenmiş ve gelişmiş türüdür. Sayısal platformlar, analog yayın sistemlerine göre radyo ve televizyon yayıncılığında ses ve resim kalitesinin de üstünlük yaratmakta ve çeşitli bilgilerin eş zamanlı ve programların daha ekonomik olarak iletilmesi, yayıncılığa avantaj sağlamaktadır. Sayısal radyo ve televizyon yayınları, karasal ve uydudan yayın yapan yerel, bölgesel, ulusal ve uluslararası kanallar, kodlu ya da şifreli yayın yapan paralı kanallar ile yapılabilmektedir.

Pay TV: Aylık-yıllık abonelik sistem; pay per view: izlenen program başına ödemeli sistem olarak tanımlanmaktadır. Sayısal teknolojilerin kullanılmasıyla uygulamaya başlayan bu yayın metodunda karasal, uydu, kablolu yayınlar yer almaktadır.

Okumanızı öneriyoruz »   Mppt şarj kontrol cihazı

Uydu yayın; uzayda sinyal iletebilen bir araç vasıtasıyla yapılan yayın türüdür. Veri yayınlarının kablo, cam iletken ve benzeri bir fiziki ortam üzerinden abonelere ulaştırılmasını sağlayan yayın türüdür.
İnternet yayını: Web TV ve IPTV sistem olarak kablolu yayıncılığa benzer.
Karasal/sayısal yayın: Çatı anteniyle alınan televizyon yayınının sayısal teknolojiye uyarlanmış halidir.

ALICI

Radyo iletişim sürecinde alıcı terimi dinleyiciler, televizyon iletişim sürecinde alıcı ise izler kitleyi tanımlamaktadır. Radyo ve televizyonda dinleyici/izleyici, televizyon iletişiminin biçim ve içeriğini belirleyen en önemli etkendir. Dinleyici/izleyicinin tepkisi, programın sürdürülmesi ya da kaldırılması açısından en önemli veriyi oluşturur.

İzleyici kategorileri: Radyo ve televizyon yayın kuruluşlarının izleyenlerinin yaş, cinsiyet, öğrenim, gelir, kültür, yaşam biçimi gibi demografik ve psikografik özelliklerine göre programlar hazırlaması programın amacına ulaşmasını sağlayacak ve yapımcının başarılı olmasında temel etken olacaktır. Dinleyicileri/izleyicileri şu şekilde sınıflandırmak mümkündür; potansiyel dinleyici/ izleyici, fiili dinleyici/izleyici ve hedef dinleyici/ izleyici. Şimdi bu kategorileri kısaca açıklayalım.

Potansiyel dinleyici/izleyici: radyo ve televizyon istasyonunun sinyallerini alabilen izleyicilerden oluşan küme olarak tanımlanabilir.

Fiili dinleyici/izleyici: belli bir anda belli bir radyo/televizyon kanalını izleyen kişilerdir.

Hedef dinleyici/ İzleyici: televizyon kuruluşunun, reklam ya da program sponsorunun mesajlarının amacına ulaşabilmesi için en önemli gördüğü dinleyici/izleyici kümesidir.

Geri beslemeler gecikmeli olarak uygulanır. “İzlenme oranı” (rating) ve “izlenme payı” ölçümleri ve etki araştırmaları, radyo/televizyon sistemlerinin başlıca geri besleme araçlarıdır. İzlenme Oranı: Bir ülkedeki televizyon sahibi tüm hanelerin programı izleyen haneleri oranıdır. İzlenme Payı: Bir programın yayınlandığı saatte televizyon izleyen hanelerin o programı izleyen hanelere oranıdır.

Tematik kanal yazısını okudunuz diğer bir yazımız: Radyo ve televizyon işlevi