Çoklu ortam nedir?

Bugün sizlere çoklu ortam yani İngilizcedeki multimedia teriminden bahsedeceğim. Çoklu ortam nedir? Çoklu ortam uygulamaları, uzantıları ve çoklu ortam oynatıcıları gibi çeşitli hususların da cevabını bu yazıda bulacağız. Çok detaya inmeden kısaca bütün bunları açıklayalım.

Çoklu ortam temelde iki kategoriye ayrılır. Lineer ve Non-lineer. Lineer ’de izleyicinin içerikle bir etkileşimi yoktur. Buna örnek olarak sinema filmini verebiliriz. Sinema multimedyadır ancak seyirci filme müdahale edemez. Non-lineer ise etkileşim söz konusudur. Buna örnek olarak bilgisayar oyunlarını verebiliriz. Bilgisayar oyunlarında üst düzey bir etkileşim söz konusudur. Çünkü oyunu yöneten sizsiniz 🙂

Çoklu ortamın tarihçesi: Microsoft ilk çoklu ortam desteği olan video of Windows ‘u duyurdu. Apple ise ilk çoklu ortam desteği olan Quick Time programını duyurdu.

çoklu ortam

Çoklu ortam oynatıcıları

Windows media player Windows işletim sistemiyle beraber geldiği için en çok kullanılan media player diyebiliriz. Media player classic, Windows media player ’dan yola çıkarak yapılmış bir çoklu ortam oynatıcısıdır. DVD dâhil birçok ortamı açabilen, az kaynak harcayan ve birçok yazı formatını destekleyen bir playerdir. iTunes, Apple firmasının ürettiği bir çoklu ortam oynatıcısı olmasına rağmen Mac OS X işletim sisteminin yanı sıra tüm Windows sürümlerinde de çalışır.

Çözücüler: Divx olarak adlandırılan avi formatı 4,5 GB’lik bir DVD’yi çok az bir kayıpla sıkıştırarak 600-700 MB boyuta indirgemektedir. Sıkıştırılmış olan bu divx formatını bilgisayarda oynatabilmek içinde bir çözücü gerekir. Dosya boyutunu sıkıştırmak için çözücülere ihtiyaç vardır. Çözücü (CODEC) COmpressions/DECompression (sıkıştırma/çözme) kelimelerinin kısaltmasıdır. Bu çözücüler sıkıştırıcı (encoder) ve çözücü (decoder) olarak ikiye ayrılır. Encoder bir sinyali verilere veya kodlara çevirir. Decoder ise şifrelenmiş kodları veya sıkıştırılmış dosyayı açar/çözer.  ACE mega codes pack, XP codec pack ve gibi çözücü paketleri gereksinimlerimize karşılık verecektir.

Okumanızı öneriyoruz »   Bilgisayar donanım parçaları nedir?

Video encoding: sıkça duyduğumuz avi ve mp4 dosyaları video dosyaları değildir. Sadece taşıyıcı formatlardır. Bunların yanında birçok taşıyıcı format vardır. Bunlar;

  • MPEG-4 (uzantısı .mp4): Apple’in eski Quick Time “.mov” taşıyıcı formatını temel almıştır.
  • ” (advenced system format, uzantı: .asf ve .wmv): Microsoft tarafından geliştirildi. Zune.
  • Flash video (dosya uzantısı .flv): Adobe flash tarafından geliştirildi ve flash playerda kullanıldı
  • AVI (Audo Video Format, uzantısı: .avi): Microsoft tarafından geliştirilen eski bir formattır.

Video çözücüler: Bir video çözücü, video görüntüsünün nasıl encode edileceğinin algoritmasıdır. Bazı seçkin video çözücüleri şöyle sıralayabiliriz;

MPEG-4 ASP: 2001 yılında standartlaşan bir video sıkıştırma aracıdır. En yaygın mpeg-4 asp uygulamaları divx ve xvid’dir. AVI ve Xvid taşıyıcı formatın içine gömülebilir.

H.264: MPEG-4 tarafından geliştirdi, 2003 yılında standart kabul edildi. Hedefi düşük bant genişliği ve düşük işlemcili ürünlerden, yüksek bant genişliğinde güçlü bilgisayarlara kadar güçlü bir çözücüdür.

DivX: DivX inc. görüntü kalitesi gerekse hızı nedeniyle en ünlü MPEG-4 tabanlı uygulamalardan biridir. DivX, bir DVD filmini neredeyse kaliteden ödün vermeden onda biri boyutuna düşürebilir.

Xvid: Diğer bir MPEG-4 uygulamasıdır. Divx kapalı kaynak kodu olmasına karşın Xvid açık kaynak kodlu bir çözücüdür. DivX’in ticari sürümü ücretlidir. Xvid ile encode edilmiş dosyalar cd ve dvd’ye yazıla bilir. Divx uyumlu DVD oynatıcılarda izlenebilir.

VC-I: Microsoft firmasının WMV 9 çözücüsünden geliştirilerek 2006 yılında standart haline geldi. Özellikle HD videolar için çıkarıla VC-I, aynı H.264 gibi profillere bölünmüştür. Tüm blue-ray  oynatıcılar, VC-I’yi decode edebilirler.

Dirac: BBC tarafından VC-I ve BBC’in HD içeriğinin yayınlanmasında kullanılan bir çözücüdür. Adını Paul Dirac’tan alan bu çözücü 2008 olimpiyatlarında HD içeriğinin yayınlanmasında kullanılmıştır.

Okumanızı öneriyoruz »   Yazı yazmak için klavye

Platform bağımsız dosya formatı: Farklı işletim sistemleri farklı programlar arasında yapılan dosya transferlerinde format bozulması ortaya çıkmaya başlamıştır. Karşılaşılan bir diğer sorun ise hazırlanmış olan ödevin, araştırmanın bir kısmının veya tümünün sizin onayınız olmadan başkası tarafından kullanılmasıdır.