Agnostik düşünce (ateist, deist ve klasik görüş) nedir?

Merhaba arkadaşlar… Agnostik düşünce çoğu zaman ateistik düşünce ile karıştırılmaktadır. Halkımıza ateist düşünceyi sorsak hemen hemen büyük bir kısmının bunun hakkında söyleyecek bir şeyi muhakkak vardır. Ancak agnostik görüş ateist görüş ile asla bağdaştırılamaz ve aynı şey gibi lanse edilemez. Agnostizm / bilinmezcilik ile ilgili olup, inanmak veya inanmamak ile tam olarak aynı şey değildir. Buna göre yaratıcı var yada yok denilemez zira onun varlığı ve yokluğu bilinmezdir. Ateizm ise yaratıcının varlığını kabul etmemektedir.

Örnek; “aklımdan bir sayı tuttum kaç olduğunu bil” sorusuna “kafandan geçeni bilemeyeceğim için yanıt veremem” demek gibidir. Buna bazıları bilmediği halde eğer bir sayı tutmuşsan “bence 5 olabilir” derken, bazıları “7 olabilir” diyebilir. Bunlar bilindiği için değil, inanmakla alakalıdır. Bazıları ise “tahmin etmek olanaksız ancak 5 de olabilir, 7 de, 9 da olabilir” görüşündedir.

Bu nedenle agnostizmi üç başlık altında incelemek mümkündür;
1) Ateist agnostik:
-yaratıcı var olup olmadığı bilinmezdir, ancak inanıyorum ki yoktur-
2) Teist agnostik: -yaratıcı var mı yok mu bilemiyorum ama var olduğuna inanıyorum-
3) Agnostik görüş: -yaratıcı var mı yok mu bilmiyorum, bu konuda görüşüm de yok, bilmediğim birşey için kesin yargıya varmam mümkün değildir-

Bunların da her türü kendi arasında ikiye ayrılıyor(muş); güçlü ve zayıf agnotikler. Güçlü agnostikler yaratıcı da dahil hiçbir şeyi bilinmez sayarken, zayıf agnostikler “sistem içerisindeki her şey bilinebilir ancak yaratıcı sistemin dışındadır” görüşüne hakimdir.

Hatta müslümanlığa yakın agnostikler de vardır. “Allaha inanıyorum ancak onun varlığını bilmiyorum” derler. Fakat bunları müslüman olarak kabul etmek pek olanaklı görünmüyor. Çünkü kelime-i şahadet Müslüman oluşun temel anahtarıdır ve burada yaratıcı olan Allah’ın bir ve tek olduğu dil ve kalp ile onaylanmaktadır. Bu ise bir tanıklık oluşturmaktadır. Bir şeye hem tanık olmak hem de onun bilinmezliğini söylemek mantıksal çelişki oluşturacağı için bunlara “müslüman agnostik tanımlaması yapmak” doğru değildir.

Okumanızı öneriyoruz »   Ziraat trafik sigorta poliçesi

Sayıca en çok olan agnostik görüşün ateist ve teist agnostik olduğu düşünülmektedir. Genel olarak özetlenirse agnostik görüş temelde; yaratıcının varlığı ve yokluğu hakkında bir görüşe sahip değildir. Onu inkar etmediği gibi kendisine sunulan dini delilleri de bilinemez sayar ve inanmaz.

Bunlar kendilerini bilinemezcilik ile bütünleştirmiştir. Ancak şunu karıştırmamak lazım; bilinmeyen ile bilinemez olan aynı şey değildir. Bilinmeyen bilinebilir ancak bilinemez olan için bilinebilir demek olanaksızdır. Bu nedenle agnostik görüş kendisini bilinemezcilikte bulmuştur. Bilinemez oluşun kaynağı bilimsel bakış açısı, neden? niçin? nasıl? sorularının cevabını bulmak için ortaya konulan teorilerin, deney ve gözleme dayalı ispatlanmaması durumudur.

Teist/agnostik görüş ise biraz daha detaylı incelenmesi gerektiğini düşündüğüm görüşlerdendir. Bunlar için en iyi tanım “inanıyorum ama bunu ispatlayamam, inanç zaten budur eğer ispatlansaydı inanç olmaktan çıkardı” denilebilir. Biraz daha özünde açıklayacak olursak yaratıcı var yada yok değildir, bilinemezdir, ancak var olduğu hissedilip ona inanılır.

Tabi bazıları bunları camı göremediği halde neden ileri gidemediğini düşünüp duran sineklere benzetmektedir. Bu benzetme de üstün gücün dünyayı yaratmadığını ancak üstün bir gücün dünyayı yönettiğini düşünen insanlar için bir anlamı kalmıyor.

Şuan vakit geç olduğu için yazmaya devam edemiyorum ama son olarak newton’un görüşü çevresinde toplanan ve yaratıcı her şeyi yarattı ve sonra bir köşeye çekildi, artık olan bitene karışmıyordu görüşünde odaklanan deizm hakkında da ufak bir karalama ve derleme yapmak ve sizlerinde görüşlerini toplamak isterim. Deizm dinleri de bu bağlamda inkar eder ve dinlerin insanı yaratıcıdan korkuttuğuna ancak deizminin yaratıcıyı sevdiğini ve onun tarafından sevildiğini kabul görmesidir. Bazıları bu görüşü teizm ile karıştırırken bazıları da ateistliğe 3 kala gibi yakıştırmalar yapmaktadır. Ancak deist insan yönünü çoğu zaman ateizmden çevirebileceği gibi sürekli deizm de de kalabilir. Bu görüş yaratıcı inancına sahiptir fakat; dinleri, peygamberleri ve diğer aracıları yok sayar.

Okumanızı öneriyoruz »   DHBT 2016 taban puanları ve aday sayısı

Bu gruplar içinde tanıştığım birkaç deistin söyledikleri de benim ilgimi çekmişti bunları sizlerle paylaşmak isterdim ama buna sonraki yazılarda yer vereceğim. Şuan bu konuda öğrendiğimiz üç temel başlık; 1) Agnostik görüş ile ateistik görüş bağdaştırılamaz. 2) Agnostik görüş farklı noktalarda ele alınabilir ve 3) Deizm ve agnostik görüş içindeki yeri. Okuduğunuz için teşekkürler. Yazım hatalarını yorum kısmından belirtirseniz sevinirim.

Bu konuda yazılmış diğer yazılar bu konuya etiketlenecektir. Takip etmenizi öneririm. Görüşmek dileğiyle…